شاید بعضی وقتا به این فکر کنین که می تونین یک زبون جدید یاد بگیرین؟ در جواب به این سؤال فراموش نکنین شما همین حالا هم عالی و بی مشکل یک زبون بلدین: زبون مادری تون! اما بعد از این شاید نوبت به این سوال می رسه که در بزرگ سالی هم میشه به همون خوبی ای که در کودکی زبون اول رو یاد گرفتیم، زبون دوم رو هم یاد بگیریم؟

یادگیری زبون دوم در بزرگسالان با ۶ ایده واقعا کاربردی آموزشی

در این مقاله به بررسی ایده های موثر «استفن کراشن» (Stephen Krashen)، زبون شناس شناخته شده می پردازیم. اگه می خواید بدونین چه جوری میشه بر پیچیدگیای یادگیری زبون دوم در بزرگسالان غلبه کرد، این مطلب رو از دست ندین.

یاد گرفتن زبون

شاید «کراشن» که تشکیل بعضی از مهم ترین مفاهیم مربوط به یاد گرفتن زبون دوم، به لطف اون بوده بیشتر از هر فرد دیگری واسه جواب به سوال مورد بحث سعی کرده.

بر مبنای «فرضیه ورودی» کراشن که اولین بار در سال ۱۹۷۷ معرفی شد، «یادگیری» با «یاد گرفتن» فرق داره. یادگیری مراحل سنتیِ دریافت آگاهانه و طبق دستور زبانه، اما یاد گرفتن همون روشیه که ما در کودکی با زبون مادری آشنا میشیم. به نظر کراشن آموزش دادن زبون به همون روشی که علوم، ریاضی و تاریخ آموزش داده می شن غلطه. زبون آموزان باید زبون دوم رو به همون روشی که زبون اول شون رو یاد گرفتن، فرابگیرند.

کراشن یه سری از ایده هاش رو در مستندی به نام «پیشنهادای یک کودک واسه یادگیری زبون» معرفی کرد. در این مستند اون می گه «یاد گرفتن همون رخداده». یعنی درون هر زبون آموز موفق، کودکیه که در زبون اولش استاد شده و به جای «یادگیریِ» زبون دوم، اونو فراگرفتهه.

۱. یاد گرفتن زبون با فهم پیاما

زبون آموزان باید در خطر «ورودیای قابلِ فهم» قرار بگیرن. این ورودی می تونه محتوای شنیدنی یا خواندنی باشه. به باور ی کراشن یاد گرفتن زبون با فهم پیاما ممکن می شه. کراشن تأکید می کنه که چیزی که مهمه عمل و واکنش معناداره و نه فرم و قانون. مثلا وقتی مادر با کودکش صحبت می کنه، بر معنای پیامش (و نه ساختار دستوری اون) تمرکز می کنه. وقتی کودک می گه «بابا، ماهی آب!»، پدر جواب می ده «آره، رودخونه ماهی داره» و به اصلاح اشتباهات دستوری کودکش فکر هم نمی کنه. باور بر اینه که قرار گرفتن در خطر مقدار کافی ورودی قابلِ فهم باعث یاد گرفتن می شه.

۲. تعیین سطح درست

یادگیری زبون دوم در بزرگسالان با ۶ ایده واقعا کاربردی آموزشی

ورودیای قابل فهم باید متناسب با سطح زبون آموز باشه و این سطح باید کمی بالاتر از سطح حقیقی خود زبون آموز باشه (تا چیز جدیدی واسه فرا گرفتن وجود داشته باشه). کرشن این سطح رو «۱+ i» می نامد. نمونه مناسب این طبقه بندی، فعالیتای رتبه بندی شده در کتابای مختلفیه که واسه دانشجویان زبونای جور واجور در سطحای جورواجور مثل A2، B1، C2 و مثل اون تهیه شده.

۳. دوره سکوت

سخن گفتن هیچ کودکی یهویی و بی مقدمه نیس. اونا یاد گرفتن زبون رو خیلی وقت پیش از به زبون آوردن اولین کلمه ها شروع می کنن حتی اگه کلمات رو به کار نگیرند. اولین کلمه ها و جمله هایی که کودک به زبون میاره نتیجه یاد گرفتن زبانه. زبون آموزان بزرگ سال هم باید این دوره سکوت رو پشت سر بگذرونن. معلما نباید نگران شرکت نکردن شاگردان در بحثا باشن؛ شاید اونا مشغول یاد گرفتن هستن. تحت فشار قرار دادن زبون آموزان واسه صحبت کردن پیش از اینکه آمادگی کافی داشته باشن، باعث اضطراب اونا می شه.

۴. اضطراب، دشمن یادگیری

یادگیری زبون دوم در بزرگسالان با ۶ ایده واقعا کاربردی آموزشی

یکی از معروف ترین مفاهیمی که کراشن معرفی کرد، «صافی عاطفی» است که بر مبنای اون در صورت بروز اضطراب میزان یاد گرفتن کاهش پیدا میکنه. کودک زبون مادری رو در خونه و بدون هیچ اضطرابی فرا میگیره. اما حضور در کلاس ممکنه واسه زبون آموزان با اضطراب که بر مراحل دریافت و درک ورودی مؤثره، همراه باشه.

یک مهمانی خودمونی شامل مهمانانی از کشورهای جور واجور دنیا جای فوق العاده ای واسه تمرین زبونای مختلفه در حالی که خوش می گذرونین و اضطراب ندارین. اینجور فضایی بدون ایجاد اضطراب داده های قابل درک زیادی رو در اختیار زبون آموز قرار می ده. پس معلما باید کلاس رو به یک مهمانی خودمونی تبدیل کنن؛ جایی که همه در آرامش تمرین زبون می کنن.

یادگیری زبون دوم در بزرگسالان با ۶ ایده واقعا کاربردی آموزشی

۵. فرضیه پایشگر

به باور ی کراشن یادگیری آگاهانه ی زبون به طور ناخودآگاه حرف و گفتار تولید نمی کنه بلکه «خروجی» رو نظارت می کنه. هنگام سخن گفتن به زبون هدف، زبون آموز گفته هاش رو با یاد گرفته های قبلی سبک و سنگین میکنه. این باعث کاهش اشتباهات زبا ن آموزان در کاربرد قواعدی که آگاهانه یاد گرفتن و کاربرد یاد گرفته های به دلیل اصلاح اشتباه شون می شه. پس یادگیری آگاهانه تقش «پایشگر» رو داره. افراد بسیاری به ویژه در موقعیتای رسمی تأکید زیادی بر دقت و درستی دارن اما وجود «پایشگر» هم دلیلی واسه تمرکز زیاد بر دستور زبانه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   یک راه جادویی واسه تقویت تمرکز کودکان بدون تنبیه یا پاداش

واسه استفاده از این وسیله، از زبون آموزان بخواهید هنگام خوندن یا گوش دادن به محتوا با راهنماییاتون نکته های دستوری رو پیدا کنن. مثلا اگه به متنی درباره زندگی یک فرد مشهور که در قید حیاته گوش می کنین، از زبون آموزان بخواهید افعال زمان حال کامل رو مشخص کنن، تمرین رو با بحثی کوتاه درباره دلیل تناسب این زمان با موقعیتای شناسایی شده ادامه بدین و بعد با پرسیدن چند سؤال مطمئن بشین که اونا میدونن چیجوری این نکته رو در زبون هدف به کار ببرن. با این حال کرشن تأکید می کنه که در فعالیتای کلاسی باید بیشتر از هرچیز بر ارائه ورودیای قابل فهم تمرکز کرد. معلما باید درس شون رو طبق ی مراودات با معنی همراه با ورودیای بسیار به شکل فعالیتای شنیدنی و خواندنی ارائه کنن.

۶. ترتیب طبیعی

فارغ از زبون آموز، زبانی که فراگرفته می شه و سطح دستور زبون، یاد گرفتن دستور زبون و واژگان هم زمان رخ می ده. شما می تونین قوانین نقل قول رو درس بدین اما تا زمانی که دانشجویان تون آماده نباشن اونو فرانمی گیرن. بعضی قوانین دستوری «دیرجذب» هستن، مثل قوانین مربوط به «s» سوم شخص در زبون انگلیسی. واسه همین بیشتر زبون آموزان حتی پس از فراگرفتن قوانین سخت تر مثل جملات شرطی، هنوز در کاربرد s سوم شخص مشکل دارن. یاد گرفتن زبون در یک ترتیب زمانی طبیعی رخ می ده. پس نباید بر آموزش نکته های زیاد دستوری در شروع راه و پیش از زمان مناسب شون اصرار کرد چون علم آموزان آمادگی یاد گرفتن اونا رو ندارن.

امتیازای یادگیری در کودکی

یادگیری زبون دوم در بزرگسالان با ۶ ایده واقعا کاربردی آموزشی

کودکی که اولین زبونس رو فرا میگیره نسبت به بزرگ سالی که زبون دومش رو فرا میگیره از امتیازاتی برخورداره. یکی از مهم ترین امتیازا اینه که کودک در زمان درست در خطر انبوه ورودیای قابل فهم که دقیقا در سطح مناسب اون هستن، قرار میگیره. هیچ فشاری روی اونا واسه صحبت کردن پیش از اینکه آمادگی اش رو داشته باشن، وجود نداره. امتیاز دیگر اینکه کودک محدود کردن زمانی نداره و هروقت اعتمادبه نفس کافی واسه صحبت کردن پیدا کرد، اقدام به این کار می کنه. کودک انتظار بالایی از خودش نداره پس اضطراب کمتری رو تجربه می کنه.

یکی از عجیب ترین واقعیتا درباره یاد گرفتن زبون اینه که کودکان در حالی زبون رو فرا می گیرن که قصد این کار رو ندارن! یاد گرفتن زبون یکی از اجناس جنبی رسیدن به اهداف دیگر مثل دوست یابی در مدرسه یا زمین بازیه. اونا زبون رو به ترتیب زمانی طبیعی خودش فرا می گیرن و مجبور نیستن پیش از اونکه آمادگی اش رو داشته باشن با انبوه قوانین دستوری دست وپنجه نرم کنن. اونا اول زبون رو فرا می گیرن بعد ساختار و قوانین اونو کشف می کنن. در آخر اینکه کودکان عناصر جور واجور زبون رو هم در نوبت طبیعی خودشون یاد می گیرن.

ایده های کاربردی واسه کلاس درس

با توجه به نظریهای کراشن و در نظر گرفتن امتیازای یاد گرفتن زبون در کودکی، به نکتهایی دست پیدا میکنیم که به ایجاد محیط آموزشی مناسب واسه یادگیری زبون کمک می کنن. اول اینکه کلاس باید تا جایی که ممکنه پر از ورودیای قابل فهم باشه. دوم اینکه اضطراب جایی در کلاس زبون نداره، زبون آموز باید در آرامش و همراه با فعالیتای جذاب و لذت بخش زبون رو فرا بگیره.

نکته قابل توجه و مهمی که نباید از یاد ببرین اینه که انتظارات از زبون آموزان به ویژه در سطحای پایین تر باید منطقی و متناسب باشه. کتابا، موارد درسی و زمان صحبت کردن معلم باید با سطح زبون آموزان هم خوانی داشته باشه.

تنها هنگامی که دانستن اونا لازم و لازم باشه نوبت به قوانین دستور زبون می رسه، اونم واسه زبون آموزان قدیمی تر. آخرین و شاید مهم ترین نکته اینکه محتوای درس نباید طبق دستور زبون بلکه باید طبق ی تبادل معنی و معنی باشه.

منبع : britishcouncil

(به مدت محدود)


دسته‌ها: آموزشی